Hersenen gebruiken

  “Wat kan niet,  wat is niet gepast is in deze situatie?”

Bij acuut gevaar gaan onze hersenen alle voorgaande relevante ervaringen af om te kijken of deze geschikt zijn voor het acute gevaar. Blijkt deze niet geschikt, dan plakken de hersenen daarop het etiket ‘ongeschikt’ en gaan door naar de volgende ervaring. Deze etiketten worden vooral door de amandelkern (amygdala) “geplakt”. Hiervoor gebruikt zij alle negatieve ervaringen uit het verleden. Deze ervaringen kunnen zijn opgedaan door bijvoorbeeld zelf in een gevecht te zijn geweest. Maar ook door het horen en zien van de gevolgen op juridisch, fysiek of psychisch gebied bij een ander. De eigen ervaringen kunnen ook negatief zijn wanneer er op een verkeerde manier Reality Based is getraind. Door de negatieve ervaring wordt er een stressreactie gegenereerd. Stress is van nature een nuttige reactie op direct gevaar. Door de stress reactie komen er onder andere een aantal hormonen vrij waardoor men snel kan vluchten of in uiterste geval vechten. Te grote en vooral langdurige afgifte van stresshormonen brengt schade aan het lichaam. Wanneer een langdurige stress reactie optreedt of er een ‘litteken’ achterblijft door bijvoorbeeld een negatieve ervaring bij een reality based training zal de amygdala stress willen vermijden. Hierdoor is er een grotere kans op falen in gevaarlijke situaties.Vandaar dat goede rustige opbouw van scenario trainingen belangrijker is dan de zogenaamde ‘stress-drills’. De belangen zijn te groot: er staan letterlijk levens op het spel!Een ander gevaar is de freeze waarbij de hersenen in een soort bevriezing lijken te komen. Er wordt niet meer gehandeld. Bij de Dinkheller lijken de hersenen op de langspeelplaat die blijft hangen. Er is een voortdurend herhalen van een handeling die geen resultaat oplevert. Ieder mens komt voor korte of langere tijd in de freeze terecht bij acuut gevaar of een directe aanval. Dit is heel normaal voor de mens. Het belangrijkste is om deze staat snel te doorbreken.

Bij Protacts wordt er middels verschillende oefeningen gewerkt aan het herkennen en doorbreken van zowel de freeze als de Dinkheller.  Daarbij helpen de kennis van bouwstenen, operante conditionering en principes ons goed.Bij bouwstenen wordt de ene op de andere vaardigheid gestapeld. Hierdoor is er een onnoemelijke hoeveelheid mogelijkheden.Operante conditionering leert het brein en lichaam om zonder afhankelijk te zijn van de amygdala te reageren.Principes zijn in tegenstelling tot protocollen altijd toepasbaar.